โครงการอบรม หลักสูตรวิชา 'หนังสือ' สำหรับบุคคลภายนอก ครั้งที่ ๑ จัดโดย ภาควิชาภาษาตะวันตก คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และสำนักพิมพ์ผีเสื้อ ๑๐ สิงหาคม - ๑๒ ตุลาคม พ.ศ.๒๕๔๕ ทุกวันเสาร์ เวลา ๑๓.๓๐ น. - ๑๗.๓๐ น. ณ อาคารบรมราชกุมารี ห้อง ๕๐๓ หลักการและเหตุผล ปัจจุบัน วงการวิชาชีพหนังสือได้ขยายขอบเขตกว้างมากขึ้น ตามการพัฒนาประเทศและวงการธุรกิจ องค์ความรู้ของวิชาการที่เกี่ยวข้องตามความจำเป็นและความสำคัญของวิชาการด้านหนังสือนับเป็นสิ่งจำเป็นในการพัฒนาวงการวิชาชีพด้านนี้            คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมกับสำนักพิมพ์ผีเสื้อ จึงเปิดอบรมหลักสูตร 'วิชาหนังสือ' สำหรับบุคคลภายนอกขึ้น เพื่อเพิ่มพูนวิชาความรู้ ความคิด ความสามารถ และประสิทธิภาพ ของผู้ทำงานด้านหนังสือ อันจะยังผลให์หนังสือที่ผลิตในประเทศมีคุณภาพมากขึ้น ทั้งด้านรูปแบบ เนื้อหา และองค์ประกอบรวมของ 'ระบบหนังสือ' ในประเทศ หัวข้อการอบรม วันเสาร์ที่ ๑๐ สิงหาคม ๑๓.๓๐ - ๑๕.๓๐ น. พัฒนาคนด้วยหนังสือ (๑) บรรยายโดย : นายขรรค์ชัย บุนปาน นักเขียน และประธานกรรมการบริษัทมติชน จำกัด (มหาชน)            หนังสือในแง่วรรณกรรม            หนังสือในแง่การสร้างสรรค์ด้านสติปัญญา            หนังสือในแง่การดำเนินชีวิตร่วมกันของคนในสังคม            การพัฒนาคนด้วยหนังสือ ๑๕.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. พื้นฐานความเข้าใจและรสนิยมเรื่องหนังสือ (๒) บรรยายโดย : นายมกุฏ อรฤดี บรรณาธิการสำนักพิมพ์ผีเสื้อ            ความเข้าใจเรื่องหนังสือ ความสนใจ ความรู้อันถูกต้อง รายละเอียด ข้อปลีกย่อย และภาพรวมของหนังสือ ในฐานะคนทำหนังสือ ที่แตกต่างจากคนทั่วไปหรือแม้แต่ผู้สนใจหนังสือเพียงฐานะ 'คนอ่าน'            คนทำหนังสือ ผ้กำหนดทิศทางหนังสือ กำหนดสติปัญญาของเยาวชนและคนในชาติ            รสนิยมเรื่องหนังสือ เหตุที่ทำให้ประเทศไทยล้าหลังชาติอื่นๆ ในภูมิภาคเดียวกัน ทางด้านหนังสือ ไม่น้อยกว่า ๒๐-๓๐ ปี            ส่งผลถึงการพัฒนาสังคมและประเทศชาติล้าหลังไปด้วย วันเสาร์ที่ ๑๗ สิงหาคม ๑๓.๓๐ - ๑๕.๓๐ น. หนังสือเก่า (๓) บรรยายโดย : นายเอนก นาวิกมูล นักเขียน นักวิชาการ นักค้นคว้าและนักสะสมหนังสือเก่า ฯลฯ            คุณค่าของหนังสือเก่า            รูปแบบหนังสือเก่า การศึกษารูปแบบและนำรูปแบบมาใช้ในยุคปัจจุบัน            การแยกประเภทหนังสือเก่า            วิธีเก็บรักษา การใช้ประโยชน์ ศึกษาค้นคว้า และค้นหาข้อมูลจากหนังสือเก่า ๑๕.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. รากแห่งสติปัญญา : วรรณกรรม ประวัติศาสตร์ และโบราณคดี (๔) บรรยายโดย : นางสาวบุหลง ศรีกนก นักอักษรศาสตร์ ๘ กลุ่มงานประวัติศาสตร์ กองวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร            พื้นความรู้ด้านวรรณกรรม            ประวัติศาสตร์ และโบราณคดี สำหรับผู้ทำงานหนังสือ            การค้นคว้า ศึกษา และนำความรู้ด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดีมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ในงานที่เกี่ยวข้องกับหนังสือ วันเสาร์ที่ ๒๔ สิงหาคม ๑๓.๓๐ - ๑๕.๓๐ น. สิ่งที่ขาดหายไปในระบบหนังสือของไทย (๕) บรรยายโดย : นายมกุฏ อรฤดี บรรณาธิการสำนักพิมพ์ผีเสื้อ            สิ่งที่ขาดหายไปในระบบหนังสือของไทย            รูปแบบหนังสือที่ควรเป็น และการคิดค้นรูปแบบใหม่            จริยธรรม ความคิดสร้างสรรค์และการลอกเลียน            ปัญหาและความรู้เรื่องลิขสิทธิ์            ความสอดคล้องสัมพันธ์ของระบบที่เกี่ยวข้องกับหนังสือ ๑๕.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. หนังสือในยุคสื่อสารไร้พรมแดน (๖) บรรยายโดย : นายมกุฏ อรฤดี บรรณาธิการสำนักพิมพ์ผีเสื้อ            ความสัมพันธ์ระหว่างหนังสือกับสื่ออื่น            แนวคิดทันโลกเพื่อการพัฒนาหนังสือ            การทำหนังสือในยุคสื่อสารไร้พรมแดน            ความสัมพันธ์ระหว่างหนังสือกับคน คนกับหนังสือ วันเสาร์ที่ ๓๑ สิงหาคม ๑๓.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. สุนทรียะด้านศิลปะกับหนังสือ (๗) บรรยายโดย : นายจักรพันธุ์ โปษยกฤต นักเขียน จิตรกร ศิลปินแห่งชาติ            ศิลปะในแง่ความงาม            ศิลปะในแง่สุนทรียะ ความคิดสร้างสรรค์            ศิลปะเกี่ยวข้องกับจิตใจ            ศิลปะเกี่ยวข้องกับหนังสืออย่างไร วันเสาร์ที่ ๗ กันยายน ๑๓.๓๐ - ๑๕.๐๐ น. กระดาษกับหนังสือ (๘) บรรยายโดย : นางสาวบุสกร ใหลสกุล หัวหน้าแผนกบริการเทคนิค บริษัทผลิตภัณฑ์กระดาษไทย จำกัด            ชนิดของกระดาษประเภทต่างๆ            กระดาษที่เกี่ยวข้องกับการผลิตหนังสือ            วิธีสังเกตคุณภาพกระดาษ คุณภาพกระดาษและความเหมาะสมแก่งาน            การศึกษาค้นคว้าเรื่องกระดาษในอนาคต            สภาวะ และปัญหาเรื่องกระดาษในประเทศไทย ๑๕.๐๐ - ๑๖.๓๐ น. ดวงตากับหนังสือ (๙) บรรยายโดย : รองศาสตราจารย์แพทย์หญิงภัทนี สามเสน ภาควิชาจักษุวิทยา คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล            ความสำคัญของดวงตา ระบบการมองเห็น            แสงสะท้อนของวัตถุประเภทต่างๆ และกระดาษ ที่มีผลต่อสายตา            วิธีป้องกันการเหนื่อยล้าและการเสื่อมของดวงตา            โรคตาอันเกิดจากการอ่านหนังสือ            การดูแลรักษา ถนอมสายตา และการแก้ปัญหาที่เกิดขึ้นแก่ดวงตา ๑๖.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. หนังสือมือทำ (๑๐) บรรยายโดย : นายมกุฏ อรฤดี บรรณาธิการสำนักพิมพ์ผีเสื้อ            การคิด และความคิดริเริ่มสำหรับหนังสือมือทำ            ประโยชน์ของหนังสือมือทำ            ข้อควรคำนึงในการผลิตหนังสือมือทำ ลิขสิทธิ์ และความรับผิดชอบของผู้ทำหนังสือ            การผลิตหนังสือมือทำในเชิงฝึกฝน และเชิงธุรกิจ วันเสาร์ที่ ๑๔ กันยายน ๑๓.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. ความงามความพิเศษของภาษาไทย (๑๑) บรรยายโดย : นายอนันต์ เหล่าเลิศวรกุล อาจารย์ ภาควิชาภาษาไทย คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์ มหาวิทยาลัย            ความงามของภาษาไทยด้านรูปและเสียง            ความงามด้านความหมาย            ลักษณะพิเศษของภาษาไทย            ใช้ภาษาไทยอย่างสนุก และมีชีวิต            ข้อคิดเกี่ยวกับภาษาไทยในหนังสือปัจจุบัน วันเสาร์ที่ ๒๑ กันยายน ๑๓.๓๐ - ๑๕.๐๐ น. การออกแบบหนังสือ (๑๒) บรรยายโดย : นายอนุชา โสภาคย์วิจิตร์, อาจารย์ หัวหน้าภาควิชาออกแบบนิเทศศิลป์, คณะมัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร            การออกแบบหนังสือโดยใช้ทฤษฎีนิเทศศิลป์            การออกแบบหนังสือแบบผสมผสาน            การใช้เครื่องมือและโปรแกรมสมัยใหม่ในการออกแบบหนังสือ            ศิลปะเกี่ยวข้องกับความงามและความประณีตของหนังสือ            ความจำเป็นของการออกแบบ ในแง่จิตวิทยา ๑๕.๐๐ - ๑๖.๐๐ น. ภาพประกอบ ภาพปก และองค์ประกอบศิลป์ (๑๓) บรรยายโดย : นายอภิชัย วิจิตรปิยกุล บรรณาธิการฝ่ายจิตรกรรม สำนักพิมพ์ผีเสื้อ            การพิจารณาภาพปก และภาพประกอบ            องค์ประกอบศิลป์ของภาพปกและภาพประกอบ            ภาพปกและภาพประกอบในแง่การสร้างรสนิยมด้านศิลปะและความงาม            การเลือกใช้สี ๑๖.๐๐ - ๑๗.๓๐ น. ระบบการพิมพ์หนังสือ (๑๔) บรรยายโดย : นางไพบูลย์ กลมกล่อม อาจารย์ หัวหน้าแผนกการพิมพ์ คณะเทคโนโลยีทัศนะสื่อสาร วิทยาเขตเทคนิคกรุงเทพ            สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล            การออกแบบหนังสือในแง่การพิมพ์ การจัดหน้า การจัดรูปเล่ม            ระบบการพิมพ์ในปัจจุบัน การทำแม่พิมพ์            ความรู้สำหรับผู้ทำหนังสือในเรื่องการพิมพ์            การเข้าเล่ม การเข้าปก การทำปกแบบต่างๆ            แนวคิดในการพัฒนาระบบการพิมพ์หนังสือ วันเสาร์ที่ ๒๘ กันยายน ๑๓.๓๐- ๑๕.๓๐ น. หนังสือแปล (๑๕) บรรยายโดย : รองศาสตราจารย์ ดร.วัลยา วิวัฒน์ศร ภาควิชาภาษาตะวันตก คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย            ทฤษฎีการแปลจากภาษาอื่นเป็นภาษาไทย            การวิจารณาในฐานะผู้พิจารณาเนื้อหาต้นฉบับ            ภาษาไทย และรูปแบบภาษาเดิมในต้นฉบับแปล            การตรวจแก้ต้นฉบับวรรณกรรมแปล            สำนวนของผู้เขียน สำนวนของผู้แปล            ๑๕.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. ทำตำราให้มีประโยชน์มากกว่าตำรา (๑๖)            บรรยายโดย : รองศาสตราจารย์แพทย์หญิงพงศ์ภารดี เจาฑะเกษตริน หัวหน้าหน่วยระงับปวด ภาควิชาวิสัญญีวิทยา            คณะแพทยศาสตร์ ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล            การเขียนตำราให้ผู้อื่นอ่านเข้าใจ นอกจากผู้ศึกษาเฉพาะสาขาหรือในวิชาชีพ            การบัญญัติศัพท์ใหม่ในวิชาชีพเฉพาะ เพื่อการสื่อสารวงกว้าง            การใช้ภาษาคลุมเครือและชัดเจนในหนังสือตำรา            แนวคิดใหม่ในการเขียนตำราเพื่อประโยชน์ทวีคูณ วันเสาร์ที่ ๕ ตุลาคม ๑๓.๓๐- ๑๕.๓๐ น. ระบบการจำหน่ายหนังสือ (๑๗) บรรยายโดย : นายธเรศ คีรี ผู้อำนวยการ บริษัทดวงกมลสมัย จำกัด            ระบบการจำหน่ายหนังสือในประเทศไทย            ระบบการวางตลาดแบบต่างๆ            ปัญหาการตลาดและการจำหน่ายหนังสือที่คนทำหนังสือควรรู้            ความรู้และจริยธรรมของผู้จัดจำหน่ายหนังสือ            การพัฒนาวิธีการจัดจำหน่ายเพื่อพัฒนาหนังสือทั้งระบบ ๑๕.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. สุนทรีย์แห่งชีวิต (๑๘) บรรยายโดย : ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.ระวี ภาวิไล ผู้อำนวยการธรรมสถาน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย            ความหมายของมนุษย์ ความสุข ความงอกงาม ความดี            ความงามและสุนทรีย์แห่งชีวิต            ความหมายของหนังสือที่สัมพันธ์กับมนุษย์            หนังสือเป็นสุนทรียะแห่งชีวิตอย่างไร            ธรรมชาติ ชีวิต ความรู้ และหนังสือ วันเสาร์ที่ ๑๒ ตุลาคม ๑๓.๓๐- ๑๕.๓๐ น. อินเทอร์เน็ตกับคนทำหนังสือ (๑๙) บรรยายโดย : นายวันฉัตร ผดุงรัตน์ ผู้ริเริ่มก่อตั้งเว็บไซต์ www.pantip.com            นางสาวรัตนา ตั้งสินพูนเพิ่ม            ความรู้พื้นฐานในการใช้อินเทอร์เน็ตเพื่อค้นหาข้อมูล            วิธีใช้อินเทอร์เน็ตให้เกิดประโยชน์            ความคิดสร้างสรรค์ด้านเข้าและด้านออกในอินเทอร์เน็ต            อินเทอร์เน็ตสำหรับคนทำหนังสือ และสาระน่ารู้อื่นๆ เกี่ยวกับการใช้อินเทอร์เน็ต ๑๕.๓๐ - ๑๗.๓๐ น. บรรณาธิการ (๒๐) บรรยายโดย : นายมกุฏ อรฤดี บรรณาธิการสำนักพิมพ์ผีเสื้อ            คุณสมบัติ และหน้าที่รับผิดชอบของบรรณาธิการด้านต่างๆ            บรรณาธิการบริหาร, บรรณาธิการสำนักพิมพ์, บรรณาธิการต้นฉบับ, บรรณาธิการต้นฉบับแปล            การพิจารณาต้นฉบับ การตรวจแก่ต้นฉบับ            การตรวจทาน วิธีทำงานตรวจทาน            จรรยาบรรณ และศักดิ์ศรีของบรรณาธิการ ผู้บริหารหลักสูตรการอบรม รองศาสตราจารย์ ดร.วัลยา วิวัฒน์ศร : คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นายมกุฏ อรฤดี : สำนักพิมพ์ผีเสื้อ (หลักสูตรนี้ได้เปิดอบรมเสร็จสิ้นไปแล้วตามวันเวลาดังกล่าว) ‘วิชาหนังสือ’ ต้องฝังรากอย่างรีบด่วน และมั่นคง ด้วยว่า มิได้เพาะปลูกเมล็ดพันธุ์มาแต่เดิม และความผิดพลาดของระบบหนังสือในประเทศนี้ก็คือ พยายาม ‘ต่อยอด’ โดยไม่มีรากเหง้า หรือแม้แต่ลำต้นที่แข็งแรงพอ